اهمیت نذر

نذر، سنت حسنه‌ای است که در پرتو آن انسان به آفریدگار تقرب می‌جوید، حاجت خود را رفع و بلا را از خود دفع می‌کند.
ادای نذر یکی از مرسوم‌ترین و سنتی ترین روش‌‌هایی است که شخص به هنگام نیاز به توجه خداوند و بستن عهدی با پروردگار خود و همچنین اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السّلام برای برآورده شدن خواسته‌اش به آن متوسل می‌گردد. در این روش یکی از مطمئن‌ترین راه های رسیدن به خواسته مورد نظر، وسیله قرار دادن این ذوات مقدسه علیهم السّلام و متعلقین به این خاندان محترم و معظّم است.

تعریف نذر

در نذر (همانند وقف) بنده حکمی را بر خود واجب می‌کند و خداوند آن را تأیید می‌کند.
لغت «نذر» بر ترس و نگرانی دلالت دارد. علمای لغت گفته‌اند نذر به معنای «نَحب» است و نحب به معنای گریه با صدای بلند است؛ شاید وجه نامگذاری این باشد که نذر کننده به دلیل نگرانی از تحقق نیافتن خواسته‌اش یا به دلیل فشار روحی ناشی از مشکل، با شیون و فریاد تصمیم به الزام کاری بر خود می‌گیرد.
زمانی که مردم به گرفتاری دچار می‌شوند، برای برآوردن حاجات خود از بهترین نذورات که در دین توصیه شده استفاده می‌کنند، چرا که نذر از جمله وسایل تغییر حالات انسان و برگرفته از ایمان فطری انسان می‌باشد و وقتی که شخص از رسیدن به آرزوهایش ناامید می‌شود، نذر او را به‌سوی خداوند بزرگ می‌برد.

معنای اصطلاحی نذر: نذر آن است که انسان برای خدا انجام کار خیر یا ترک کاری را که نکردن آن بهتر است، بر عهده خود قرار دهد؛ پس نذر نوعی پیمان با خداوند است و در حقیقت التزام انسان به انجام کاری است که بر خود واجب کرده است تا برای خداوند انجام دهد.
نَذْر آن است که انسان برای خدا ملتزم به انجام عملی پسندیده یا ترک عملی ناپسند شود. در صورت وجود تمام شرایط نذر، عمل به آن واجب بوده و تغییر آن جایز نیست و در صورت تخلف، کفاره واجب می شود.

فلسفه نذر

نذر ممکن است فلسفه‌هاى گوناگونى داشته باشد که برخى از آن عبارتند از:
۱ـ رسیدن به مطلوب و برآورده شدن حاجت.
۲ـ تقیّد به بندگى خدا و تلاش در جهت رسیدن به مقام قرب ربوبى.
۳ـ تقویت انگیزش در جهت سیر و سلوک معنوى.
۴ـ نجات از مصائب و رویدادهاى سخت.

پیشینه نذر

این عمل دارای پیشینه بسیار زیادی در تاریخ زندگی انسان است. همواره انسان در طول تاریخ برای رسیدن به خواسته هایش از این ابزار سود جسته و با نذر نمودن سعی نموده تا رضایت معبود خویش را در جهت تأمین نیازهایش جلب نماید.
نذر سنتی است که مورد اهتمام انبیاء الهی و امت‌های گذشته بوده و در اسلام نیز سابقه دیرینه و مشروعیت دارد.
نذر، پیش از اسلام نیز وجود داشته است. قرآن کریم داستان نذر همسر عمران[۱] و حضرت مریم[۲] را نقل کرده و عمل به نذر را یکی از ویژگی های عباد الرحمن بر می‌شمرد.[۳]
آیه اطعام نیز که در فضیلت اهل بیتت است، مربوط به نذر آنان برای رفع بیماری امام حسن و امام حسین علیهما السلام است. خدای متعال آنان را شفا بخشید و ایشان نیز روزه گرفتند.[۴]
امام صادق علیه السلام در روایتی که در شأن نزول همین آیه«یوفون بالنذر» از آن حضرت صادر شده، فرموده است:
هنگامی که امام حسن و امام حسین علیهما السلام مریض بودند. روزی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به ملاقات آنها آمد و به علی علیه السلام فرمود: خوب است جهت سلامتی فرزندانت نذر نمایی. علی علیه السلام فرمود: من نذر می‌کنم، چنانچه این دو بهبود یابند، سه روز را به جهت تشکر از خداوند روزه بدارم. سپس فاطمه سلام الله علیها و همچنین فضه که خادمه آن‌ها بود، همین نذر را تکرار نمودند و خدای متعال لباس عافیت را به اندام آن دو امام پوشاند و ایشان نیز روزه داشتند.[۵]
بنابراین نه‌تنها نذر با توحید، رضا، تسلیم و ادب در مقابل خدای عالم منافاتی ندارد، بلکه پیمان و وفای به آن، عین توجه به حق تعالی، توحید و عبودیت او و باعث قرب به خالق هستی است و در سنت و سیره اهل بیت عصمت و طهارت و مؤمنان جریان دارد.

منابع

[۱]ـ سوره آل عمران، آیه ۳۵.
[۲]ـ سوره مریم، آیه ۲۶.
[۳]ـ سوره انسان، آیه ۷.
[۴]ـ زمخشری، الکشاف، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۶۷۰.
[۵]ـ میزان الحکمه، ج۱۰، ص۴۸.
[۶]ـ سوره بقره، آیه ۲۶۸.
[۷]ـ بحار الأنوار، ج‏۲۹، ص: ۲۲۳.